Gizlilik odaklı Zcash (ZEC), yıllardır sessizce ilerlerken kasım ayında hem fiyat hem arama hacminde büyük bir sıçrama yaptı. Coinbase verilerine göre ZEC, kasım ayında 52.000 arama ile Bitcoin (39.000) ve XRP (41.000) gibi devleri geride bırakarak platformun en çok aranan varlığı oldu.
Bu sırada ZEC fiyatı, birkaç hafta içinde 10 katından fazla artış yaşadı ve 10 milyar doların üzerinde bir değer ile büyük piyasa değeri kategorisine geri döndü.
Zcash Düşüşü Nasıl Gelişmişti?
Zcash, 2016’da 21 milyon coin’lik sabit arza sahip, sıfır bilgi ispatları üzerine kurulu gizlilik özellikleriyle piyasaya çıkmıştı. Ancak daha sonra; borsaların gizlilik coin’lerini delist etmesi, Monero’nun varsayılan gizlilik tercihi haline gelmesi, ZEC piyasa değerinin düşmesi, günlük hacimlerin zayıflaması gibi nedenlerle Zcash “eski bir token” olarak görülmeye başlamıştı.
Zcash’te Değişim Çoktan Başlamıştı
Kasım rallisi sürpriz gibi görünse de Zcash birkaç yıldır sessizce toparlanıyordu.
Kasım 2024 halving’iyle günlük yeni arz 3.600 ZEC’den 1.800 ZEC’e düştü. Bu, ZEC’i topluluk içinde yeniden “sağlam para” anlatısına yaklaştırdı.
Coinbase verilerine göre; gizli adreslerde tutulan ZEC, 1,7 milyon coin’den 4,5 milyon coin’e çıktı ve üç haftada 1 milyon ZEC gizli havuzlara taşındı. Böylece, toplam arzın %27’sinden fazlası artık gizli duruma geçti. Bu, varlığın gizlilik özelliğinin gerçek kullanım gördüğünü gösterdi.
Öte yandan yeni fonlama ve yönetişim yapısı hayata geçti. NU6.1 yükseltmesiyle; blok ödüllerinin %8’i topluluk hibelerine, %12’si token sahibi kontollü fona gidiyor. Bu, ZEC topluluğuna bir sonraki halving’e kadar resmi bir söz hakkı sağlıyor.
Ardından, Monero’da ortaya çıkan güvenlik açığı, “varsayılan gizlilik” tercihine karşı güveni sarstı. Topluluk alternatif bir proje aramaya başladığında Zcash’in gizlilik modeli, tam zamanında öne çıktı.
Aynı zamanda düzenleyiciler, gizlilik coin’lerine yönelik denetimlerini arttırırken Travel Rule genişletildi ve miksere baskı arttı. Bu ortamda tamamen karanlık olmayan, denetlenebilir yapısıyla Zcash kurumsal dostu bir gizlilik coin’i olarak konumlandı.
Kasımda Zcash’in Durumu
Coinbase arama hacimleri, perakende yatırımcı ilgisinin yansıması olarak karşımıza çıkıyor. ZEC’in kasımda Bitcoin’i ve XRP’yi geride bırakması, Zcash’in yeniden perakende farkındalığına girdiğini gösterdi. Bu ilgi, X ve Reddit verilerinde de kendini gösterdi.
ZEC, 70 dolardan 700 Doların üzerine çıkarak kasım boyunca %1.000’in üzerinde yükseliş gördü, ardından %30 düşüş yaşadı. Bu fiyat davranışı, “tepe formasyonunu” hatırlattı ancak bazı analistler; halving sonrası düşük arz, gizli kullanımdaki artış, yeni fonlama modeli gibi nedenlerle ZEC’in yeniden fiyatlandığını savunuyor.
Zcash’in kasım anı, genel kripto piyasası hakkında da ipucu veriyor:
- Ekonomilerini sessizce iyileştiren varlıklar, doğru makro ortamı yakaladığında yeniden keşfedilir.
- Borsa arama verileri, perakende ilginin erken sinyalidir, ancak çoğu zaman FOMO zirvelerinde belirir.
- Kriptoda temalar asla tamamen kaybolmaz, dönüşürler: “Gizlilik teması”, düzenlemelerle “kısmi gizlilik” alternatifine yer açtı.
